Tanım

Yer yüzünü fiziksel, ekonomik, beşerî, siyasal yönlerden inceleyen bilim. Bir yer yüzü parçasını, bir bölgeyi, bir ülkeyi belirleyen, niteleyen, fiziksel, ekonomik, beşerî, siyasal gerçeklerin tümü.” (Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu, 1983)

Yer yüzünün günümüzdeki doğal ve beşerî görünümünü betimleyen ve açıklayan bilim. 2. Herhangi bir bölgenin fiziki ve beşerî özelliklerinin bütünü.” (Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi, 1986)

"İçerisinde insan ve onun eserlerinden bahseden bilgilerin yer tutmuş bulunduğu bir tabiat ilmi"

İzbırak

KITALAR

Kıtaların ilk defa birbirinden ayrılma teorisini 19. y.y. da Alfred Wegener tarafından ileri sürülmüştür.
Dünyanın en büyük kıtası Asya’dır ( 44.936.000 km).
Dünyanın en yüksek kıtası Asya’dır (1010 m)..
Dünyanın en alçak kıtası Okyanusya’dır (330 m).
Dünyanın en uç ölçülerine sahip kıtası Asya’dır.
Avrupa’nın yüzölçümü açısından en büyük ülkesi Ukrayna’dır ( Encyclopedia Millenla, Dünya Atlası, 2004).
Avrupa kıtasın en geniş yarımadası 800,000 km2’lik alanı ile İskandinavya’dır ( Büyük Dünya Atlası, 2003).
Avrupa’nın en uzun sıradağı Karpatlar’dır. (1300km). (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Avrupa Kıtası’nın en büyük yanardağı Etna’dır. (3323m). (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Avrupa Kıtası’nın en büyük körfezi 117,000 km2’lik alanıyla Botten Körfezi’dir (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Avrupa Kıtası’nın en yüksek çağlayanı Gavarnie’dir (Fransa-421m)      ( Büyük Dünya Atlası, 2003).
Asya Kıtası’nın en geniş yarımadası 2.730.000 km2’lik alanıyla Arap Yarımadası’dır (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Asya Kıtası’nın en geniş platosu 1.200.000 km2’lik alanıyla Tibet Platosu’dur (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Asya Kıtası’nın en geniş körfezi 2.172.000 km2’lik alanıyla Bengal Körfezi’dir (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Asya Kıtası’nın en derin gölü Rusya’daki Baykal Gölü’dür (-1620m) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Asya Kıtası’nın en yüksek çağlayanı Gersoppa Çağlayanı’dır. (Hindistan-253m). (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Asya Kıtası’nın en yüksek geçidi; Karakum Geçidi’dir. (5575m) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Afrika Kıtası’nın en etkin yanardağı Kamerun’dur. (4700m) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Afrika Kıtası’nın en yüksek çağlayanı Tugela’dır. (948m) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Afrika Kıtası’nın yüzölçümü en büyük olan ülkesi Sudan’dır.(2.505.813 km2 )   (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nın en büyük yarımadası Alaska’dır. (A.B.D.- 1.518.000 km2 ) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nın en büyük körfezi Meksika Körfezi’dir. (1.544.000 km2 ) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nın en derin gölü Crater Gölü’dür. (596m). (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nın en geniş ovası Amazon’dur.(1.400.000 km2 ) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nın yüzölçümü en büyük olan ülkesi Kanada’dır. (9.970.610 km2) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Ortalama yükseltisi en az olan kıta Okyanusya’dır. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Okyanusya Kıtası’nın en büyük yarımadası York’tur. (195.000 km2) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Okyanusya Kıtası’nın en büyük körfezi Carpenteria’dır. (310.000 km2) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Okyanusya Kıtası’nın en derin gölü Yeni Zelanda’daki Manapouri’dir. (443m) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Okyanusya Kıtası’nın yüzölçümü en büyük olan ülkesi Avustralya’dır. (7.682.300 km2) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Okyanusya Kıtası’nın yüzölçümü en küçük olan ülkesi Mikronezya’dır. (707 km2) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası kıtalar içinde Kuzey ve Güney Kutup Noktasına en fazla yaklaşmış olan kıtadır. Amerika Kıtası genel olarak 820 Kuzey – 550 Güney enlemleri arasında yer almaktadır (Doğanay, 2000).
Asya Kıtası’nda en çok yağış alan bölge Cherapunji’dir. (Hindistan) Yılda 11.437 mm. yağış almaktadır. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Afrika Kıtası’nda kaydedilmiş en yüksek sıcaklık El Aziziye’de (Libya) kaydedilmiştir. (55,7 0C ) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Afrika Kıtası’nda kaydedilmiş en düşük sıcaklık Ifrane’de (Fas) kaydedilmiştir. (-23,9 0C ) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Afrika Kıtası’nda en çok yağış alan yeri Debungia’dır. Yılda 9880 mm. yağış almaktadır. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nda kaydedilmiş en yüksek sıcaklık 56,7 0C ile Ölüm Vadisi’nde (Kaliforniya) kaydedilmiştir. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nda kaydedilmiş en düşük sıcaklık -66 0C ile Northice’de (Grönland) kaydedilmiştir. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nda en çok yağış alan bölge Quibdo’dadır. (Kaliforniya) (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Okyanusya Kıtası’nda kaydedilmiş en yüksek sıcaklık 51,1 0C ile Charlotte’de (Avustralya) kaydedilmiştir. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Okyanusya Kıtası’nda kaydedilmiş en düşük sıcaklık -22,2 0C ile Charlotte Pass’da (Avustralya) kaydedilmiştir. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Okyanusya Kıtası’nın en çok yağış alan bölgesi Waialeale Dağı’dır. (Hawaii). Yıllık 11,684 mm yağış almaktadır. (Büyük Dünya Atlası, 2003
Dünyada ülke sayısının en çok olduğu kıta Afrika’dır (53).
Dünyanın en eski uygarlığın doğduğu kıta Asya’dır.
Avrupa’da kentleşmenin en yüksek olduğu ülke Fransa’dır (Encyclopedia Millenla Dünya Atlası, 2004).
Avrupa’nın en yüksek dağı Fransa’da bulunan Mount Blache Dağıdır (4796m). (Üstay 2003).
K. Amerika’nın en yüksek dağı Alaska’da bulunan Mc. Kinley Dağıdır (6176m). (Üstay 2003).
G. Amerika’nın en yüksek dağı Tanzanya’da bulunan Klimanjaro Dağıdır (5954m). (Üstay 2003).
Okyanusya kıtasının en yüksek dağı Yeni Zelanda bulunan Cook Dağıdır (3754m). (Üstay 2003).
Amerika Kıtası’nın en yüksek kenti Potosi’dir. (Bolivya) (3976m). (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nın en yüksek yerleşim alanı Aucanquilcha’dır. (Şili) (5300m). (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nın en çukur yerleşim alanı Calipatria’dır. (Kaliforniya) (-56m). (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nın en yüksekteki başkenti La Paz’dır. (Bolivya) (3627m). (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Asya Kıtası’nın en yüksek barajı Rogun’dur. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Asya Kıtası’nın en büyük binası Hong Kong’daki Central Plaza’dır. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Asya Kıtası’nın en zengin ülkesi Brunei’dir. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Asya Kıtası’nın en yoksul ülkesi Vietnam’dır. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Afrika Kıtası’nın en yüksek binası Johannesburg’daki Carlton Centre’dir. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Afrika Kıtası’nın en zengin ülkesi Libya’dır. (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Afrika Kıtası’nın en yoksul ülkesi Mozambik’tir.(Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nın en yüksek binası Chicago’daki Sears Tower’dir. (Dünyayı Değiştiren Buluşlar,1985).
Amerika Kıtası’nın en zengin ülkesi ABD’dır (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Amerika Kıtası’nın en yoksul ülkesi Guyana’dır (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Okyanusya Kıtası’nın en yüksek binası Rialto Kulesi’dir (Melbourne-Avustralya). (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Okyanusya Kıtası’nın en zengin ülkesi Avustralya’dır (Büyük Dünya Atlası, 2003).
Okyanusya Kıtası’nın en yoksul ülkesi Tuvalu’dur (Büyük Dünya Atlası, 2003).

Coğrafya dediğin nedir?

Coğrafyanın tanımını Tanoğlu şu şekilde yapmaktadır: Yeryüzü; atmosfer, litosfer ve hidrosferin temas sahası ve diğer bütün canlı varlıklarla birlikte insanların yaşama sahasıdır. Yeryüzü; yerin en hareketli kısmı, çeşitli ve karmaşık olayların bir karşılaşma ve bulaşma sahasıdır.

Bu olaylardan bir kısmı, insanların varlığı ve faaliyetleri ile ilgili olmayıp, doğaldır. İklim, rölyef şekilleri, akarsular, buzullar, göller, denizler, toprak, doğal bitki örtüsü ve hayvanlar doğal olayları ilgilendirir. Fakat bu doğal olayların yanında ve onlarla birlikte, yer yüzünde insan toplulukları ve bu toplulukların hayat, faaliyet ve saha organizasyonları ile ilgili bir takım olaylar vardır. Saha, siyasî organizasyonun bir ifadesi olarak; ülkeler, şehirler, endüstri ve maden işletme merkezleri, köyler, tarlalar, bağlar, bahçeler, evcil hayvanlar, yollar gibi bir takım özellikleri ifade eder. Sadece tabiatın eseri olan doğal olaylar yanında, başta insan topluluklarının kendileri olmak üzere, bu toplulukların tabiattan faydalanarak oluşturdukları hayat tarzları ve organizasyonları ile ilgili bütün yer yüzündeki olaylar ve özellikler Beşerî Olaylar adı altında toplanabilir. Coğrafyanın tanımını Tanoğlu şu şekilde yapmaktadır: Yeryüzü; atmosfer, litosfer ve hidrosferin temas sahası ve diğer bütün canlı varlıklarla birlikte insanların yaşama sahasıdır.

Çağatay Akyol

Doğal Çevre

İnsan da bitki ve hayvanlar gibi içinde bulunduğu doğal çevreye bağlıdır. Yaşamak ve gelişebilmek için bu çevreye uymak zorundadır.

İnsan toplulukları; hayat tarzı ve faaliyetlerini etkisi altında bulunduran ilkim, yerleştikleri memleket, ekip biçtikleri topraktan tecrit edilemez, edilirse ilimi bir şekilde araştırılamaz ve anlaşılamaz.

Örneğin bir kutup ayısı, bir deve, bir goril, bir kaktüs doğal çevrelerinden ayrı olarak araştırılamaz ve anlaşılamaz ise bir Lapon, bir Pigme, bir Bedevi, hatta doğal çevre ile ilişkileri çok daha fazla ve girift bir halde olan en ileri toplumlar ve bunların hayat ve faaliyetleri de en çok çevre ile bağlantıları dahilinde araştırılırsa anlaşılabilir. Küçük veya büyük, geri veya ileri bütün insan topluluklarının doğal çevre ile ilişkilerine ait sayısız örnek verilebilir.

Çağatay Akyol

forum coğrafya

Tanım

KITALAR

Coğrafya dediğin nedir?

Doğal Çevre